TM ·
36 tuần trước
 4356

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất

Nhựa có mặt ở khắp mọi nơi, trong thực phẩm, không khí, nước và đại dương của chúng ta. Theo một nghiên cứu mới đây, mỗi người trung bình ăn ít nhất 50.000 hạt vi nhựa mỗi năm và hít vào một khối lượng tương tự.

Vi nhựa là những mẫu nhựa có kích thước nhỏ hơn 5mm. Nguồn gốc của vi nhựa có thể từ các vật phẩm nhựa lớn hơn bị vỡ nhỏ ra nhưng chủ yếu từ các mặt hàng tiêu dùng chứa hạt microbead như kem đánh răng, xà phòng, sữa rửa mặt tẩy tế bào chết.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 1
Khi hạt vi nhựa hòa vào nguồn nước, chúng sẽ hấp thụ chất độc trong nước và trở nên cực kỳ độc. (Ảnh minh họa)

Sự hiện diện của vi nhựa trong đại dương đã được phát hiện vào đầu những năm 1970, nhưng mãi đến năm 2004, các nhà khoa học mới tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về sự phân bố và tác động của hạt vi nhựa.

Ô nhiễm hạt vi nhựa được gây ra chủ yếu do sự phân hủy rác thải nhựa và tình trạng này đang diễn ra trên toàn cầu. Các nhà nghiên cứu tìm thấy hạt vi nhựa ở mọi nơi: trong không khí, đất, sông hồ và kể cả những vùng biển sâu nhất trên thế giới.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 2
Hạt vi nhựa siêu nhỏ có trong một số loại kem đánh răng, sữa rửa mặt,... (Ảnh minh họa)

Các hạt vi nhựa cũng được tìm thấy trong nước máy, nước đóng chai, hải sản và bia. Chúng cũng được tìm thấy trong các mẫu phân người lần đầu vào tháng 10 năm ngoái - bằng chứng cho thấy con người đã ăn phải hạt vi nhựa.

Nghiên cứu này được đăng tải trên tạp chí Journal of Environmental Science and Technology (Mỹ), lấy dữ liệu từ 26 nghiên cứu trước đó đã đo lượng hạt vi nhựa trong cá, động vật có vỏ, đường, muối, bia và nước, cũng như không khí trong các thành phố lớn.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 3
Những hạt vi nhựa được tìm thấy ở rất nhiều sản phẩm rửa mặt. (Ảnh minh họa)

Một nghiên cứu từ năm 2014 đã chỉ ra rằng có hơn 5 nghìn tỉ những mảnh nhựa nhỏ trên khắp các đại dương, và 90% trong số đó có chiều dài nhỏ hơn ¼ inch (= 6.35 mm). Nó được gọi là những hạt vi nhựa, những hạt nhỏ li ti này được cho là một sự đe dọa ghê gớm nhất, vì chúng thường bị những loài phiêu sinh vật và những sinh vật nhỏ tưởng nhầm là “đồ ăn” và từ đó theo chuỗi thức ăn vào những con cá, con chim lớn hơn hoặc vào cơ thể những sinh vật khác.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 4
Các chuyên gia khuyến cáo nên cắt giảm việc sử dụng nhựa không cần thiết, nhất là các loại nhựa dùng một lần. (Ảnh minh họa)

Con số thật có thể còn cao hơn nhiều lần khi chỉ một lượng nhỏ thực phẩm và nước uống được đưa vào phân tích. Theo các nhà khoa học, việc uống nước đóng chai làm gia tăng trầm trọng số lượng hạt vi nhựa mà con người tiêu thụ.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 5
Mỗi người trung bình ăn ít nhất 50.000 hạt vi nhựa mỗi năm. (Ảnh minh họa)

Hiện vẫn chưa rõ cụ thể tác hại của việc ăn hạt vi nhựa đối với con người, nhưng chúng có thể chứa các chất độc hại. Một vài hạt nhỏ đến mức có thể gây tổn thương đến các mô trong cơ thể, gây ra các phản ứng miễn dịch như ho, dị ứng…

Ngoài ra, các nhà khoa học ước tính trung bình một người trưởng thành đưa vào cơ thể xấp xỉ 2 ngàn hạt vi nhựa mỗi năm thông qua muối ăn. Đây là mối nguy thực sự.

Báo động ô nhiễm hạt vi nhựa trên khắp trái đất - Ảnh 6
Hạt vi nhựa đã xuất hiện cả trong muối ăn. (Ảnh minh họa)

Có thể tạm hiểu rằng, những rác thải từ nhựa mà con người đã ném xuống đại dương và sau đó chúng quay lại bằng cách xuất hiện trong bữa ăn thông qua thực phẩm là muối. Khi con người sử dụng muối biển nhiễm hạt vi nhựa đồng nghĩa sẽ mang theo hóa chất độc hại vào cơ thể.

Tiến sĩ Maria Neira, Giám đốc Phòng Y tế Công cộng, Yếu tố Môi trường và Xã hội của WHO cho rằng, cần phải tìm hiểu nhiều hơn về tác động sức khỏe của hạt vi nhựa vì chúng có mặt ở khắp mọi nơi - kể cả trong nước uống của chúng ta.

Dựa trên những thông tin hạn chế có được, hạt vi nhựa trong nước uống ở mức hiện tại dường như chưa gây nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Tuy nhiên “chúng ta cần tìm hiểu thêm. Chúng ta cũng cần ngăn chặn sự gia tăng ô nhiễm nhựa trên toàn thế giới”, bà Maria nhấn mạnh.

Nguyễn Luận