Minh Anh ·
12 tuần trước
 8123

Lãnh đạo Hà Nội nói gì về hệ thống đường sắt đô thị

Hệ thống đường sắt đô thị, hiện Hà Nội mới có 1 tuyến đang chạy, 1 tuyến sắp chạy, số lượng như vậy là rất ít. Mỗi dự án đường sắt đô thị vừa qua kéo dài 10-15 năm, lãnh đạo Hà Nội lo ngại nếu làm lần lượt, thành phố phải mất 100 năm mới xong 10 tuyến theo quy hoạch.

Phải mất 100 năm mới xong 10 tuyến đường sắt đô thị

Nội dung trên được Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn đề cập trong phiên thảo luận tổ tại kỳ họp HĐND TP Hà Nội, chiều 5/12.

Đóng góp nhiều ý kiến về nội dung này, ông Tuấn nhấn mạnh cần nghiên cứu đồng bộ chương trình phát triển đô thị. Từ đó cho phép nhìn nhận quy mô, nguồn lực, kèm theo xác lập cơ chế phát triển, khắc phục hạn chế yếu kém của thời kỳ trước.

Thời kỳ trước, sau khi hợp nhất địa giới hành chính, chúng ta cũng hay nghe phản ánh là sau hơn 10 năm, Hà Nội không có cơ hội phát triển đô thị vệ tinh. HĐND và UBND TP cần cùng nghiên cứu về nguồn lực phát triển đô thị này sau khi hai quy hoạch thủ đô được thông qua.

Nhìn nhận năng lực phát triển hạ tầng kỹ thuật và giao thông của thủ đô đang ở mức thấp, Phó Chủ tịch UBND TP cho rằng việc này thể hiện khả năng điều tiết chương trình kế hoạch cũng như nguồn lực, cơ chế.

Ông Tuấn dẫn chứng Hà Nội hiện có khoảng 8,5 triệu dân, trong đó trên 1,5 triệu dân đi lại tự do, tổng số dân hoạt động tại thủ đô là 10 triệu. Trong đó, số lượng phương tiện tại thủ đô là 1,5 triệu ô tô; 6,5 triệu xe máy và khoảng 2 triệu xe đạp điện, tổng khoảng 10 triệu phương tiện.

Hiện, tốc độ gia tăng phương tiện tại Hà Nội là khoảng 4-5%/năm, cá biệt ô tô tăng 10%. Trong khi đó, khả năng đáp ứng diện tích chiếm đất phục vụ giao thông theo quy hoạch yêu cầu là 25-26%, nhưng hiện mới chỉ đạt được gần 13%.

"Phương tiện gia tăng nhưng năng lực đầu tư công cho hệ thống hạ tầng của cả Trung ương và địa phương chỉ khoảng 0,5%, chưa đáp ứng kịp. Nên ùn tắc và thiếu bãi đỗ xe, đặc biệt ở nội đô lịch sử và trung tâm nội thành trở nên trầm trọng. Việc này cũng ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội", ông Tuấn nhấn mạnh.

Từ đó, ông cho rằng cả HĐND và UBND ngoài việc nghiên cứu các nguồn lực thực tế, cần tập trung xem xét khả năng đầu tư công, thiết lập cơ chế đầu tư mới.

Theo ông Tuấn, Vành đai 4 - Vùng thủ đô là một khuôn mẫu trong việc phối hợp ngân sách Trung ương và địa phương, phối hợp giữa thủ đô và các tỉnh, thành phố trong khu vực. Nội dung này đã được Quốc hội ban hành các nghị quyết đặc biệt, đặc thù, cũng là những khuôn mẫu để thành phố vận hành các cơ chế.

Ảnh minh họa.

Hà Nội cần 40 tỷ USD để làm đường sắt đô thị

Đề cập đến vấn đề giao thông, lãnh đạo thành phố khẳng định đường sắt đô thị là xương sống của vận tải hành khách công cộng và là mô hình vận tải khối lượng lớn, tốc độ cao.

Vừa qua, Hà Nội thành công khi triển khai xong tuyến Cát Linh - Hà Đông chỉ dài khoảng 13km nhưng vận tải hiệu quả. Trong khi đó, theo các quy hoạch, Hà Nội có 418km đường sắt đô thị với 10 tuyến.

Sắp tới, việc điều chỉnh quy hoạch chung và quy hoạch thủ đô sẽ nâng lên dự kiến 14 tuyến với tổng chiều dài 500km nối cả các tỉnh trong Vùng Thủ đô và 5 trục phát triển.

Ông Tuấn cho rằng tính cả tuyến Cát Linh - Hà Đông đang vận hành và tuyến Nhổn - ga Hà Nội giai đoạn 1 dài 8,5km đoạn trên cao dự kiến khai thác vào giữa năm 2024, vận tải hành khách công cộng chỉ đáp ứng khoảng 6% nhu cầu.

"Nhưng hai tuyến này nhìn nhận lại cả một quá trình đầu tư thì phải cỡ 10-15 năm. Giả thiết có 10 tuyến và làm theo phương pháp từng tuyến một thì chúng ta phải mất khoảng 100 năm may ra mới có một số tuyến này, quá bất cập", lãnh đạo UBND TP Hà Nội lo ngại.

Dẫn Kết luận số 49 của Bộ Chính trị đặt nhiệm vụ đường sắt đô thị của Hà Nội đạt 50% khối lượng vào năm 2035 và 100% vào năm 2045, ông Tuấn cho biết thời gian thực hiện chỉ còn hơn 10 năm và gần 25 năm nữa, tương đương thời gian hình thành một số đoạn tuyến vừa qua.

Từ những yếu tố trên, ông Tuấn cho rằng HĐND thành phố cần thiết lập một đề án tổng thể để đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đồng loạt. Quy mô dự kiến là khoảng 40 tỷ USD, tức gần 1 triệu tỷ đồng, tương tự TPHCM.

Do đó, ông Tuấn đề xuất thời gian tới, thành phố cần thiết lập bằng được đề án tổng thể đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị, dùng các nguồn lực và đi tìm các cơ chế cả trong Luật Thủ đô, cả trong luật đầu tư công của trung ương, địa phương.

Nhấn mạnh Hà Nội có quy hoạch phát triển không gian ngầm nhưng hạn chế trong cơ chế triển khai, ông Dương Đức Tuấn khẳng định chỉ khi nào giao thông động và tĩnh đồng bộ tương tự các hình mẫu các đô thị ở khu vực như Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia hay Trung Quốc, Hà Nội mới kiện toàn được không gian này.

Cơ chế TOD giúp Hà Nội hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị

Theo cơ chế TOD (phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng), trên cơ sở Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô, quy hoạch phân khu, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết đường sắt đô thị và khu vực TOD, thành phố Hà Nội tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, quyền sử dụng công trình ngầm, công trình trên cao trong khu vực TOD.

Tiền thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất, quyền sử dụng không gian ngầm, khoảng không trên cao tại khu vực TOD được đầu tư xây dựng đường sắt đô thị, hệ thống giao thông công cộng kết nối với hệ thống đường sắt đô thị, hạ tầng kỹ thuật kết nối đến nhà ga.

Như vậy, một nguồn lực rất lớn từ đất đai, quyền sử dụng không gian ngầm, khoảng không trên cao của thành phố Hà Nội sẽ được khai thác và đầu tư trực tiếp vào việc xây dựng các tuyến đường sắt đô thị.

Bằng giải pháp kết hợp giữa dự án đường sắt đô thị và dự án phát triển đô thị này, giá trị tăng thêm từ đất được thu lại sẽ nhiều hơn và được phân bổ trực tiếp cho xây dựng các công trình hạ tầng công cộng. Sự điều tiết giá trị thặng dư từ đất do vậy cũng hợp lý và hài hoà hơn giữa doanh nghiệp, người dân và Nhà nước.

Đối với các tuyến đường sắt đô thị còn lại dự kiến sẽ được xây dựng, mô hình TOD như trong dự thảo Luật Thủ đô sẽ giúp hình thành hàng chục khu vực TOD với diện tích lên tới hàng trăm, thậm chí hàng ngàn hecta đất và không gian ngầm, không gian trên cao có thể được đưa ra đấu giá. Đây là nguồn lực nội sinh rất lớn có thể chuyển hoá thành nguồn vốn để đầu tư trở lại trực tiếp cho việc hình thành hệ thống giao thông công cộng vô cùng thiết yếu nhằm xây dựng Thủ đô thành một đô thị thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp.

Theo Minh Anh/Diễn Đàn Sự Thật 

https://www.facebook.com/groups/4054824701243922/posts/7151127151613646